Wernisażowi towarzyszyć będzie promocja płyty zespołu Czarny Kisiel (międzymiastowy superkowerbend, którego trzonem są czterej osobnicy: Andrzej Czarnecki, Piotr Dogorynowicz, Marcin Świetlicki i Paweł Zawiślak. Okładkę płyty zaprojektował współpracujący z kapelą Szymon Szymankiewicz. To trzecia wystawa w roku jubileuszu 25-lecia GSW BWA w Olkuszu!
Słowo o wystawie
Punktem wyjścia jest próba pokazania postaw współczesnego społeczeństwa wobec wojny: zarówno w realnych konfliktach zbrojnych, jak i w medialnych narracjach oraz zbiorowej wyobraźni. Artystę interesuje jak dawne i współczesne opowieści wpływają na nasze widzenie konfliktów zbrojnych oraz jak konstrukcja obrazów kształtuje społeczne emocje, lęki i reakcje polityczne. Osią wystawy jest Donald Trump – jako „główny bohater” i jednocześnie soczewka skupiająca mechanizmy medialnej spektakularności, propagandy, polaryzacji i eskalacji. Można założyć, że działania USA mogą wzmacniać napięcia związane z ryzykiem konfliktów, dlatego Trump staje się tu figurą nie tyle jednej osoby, co pewnego stylu polityki i obrazowania. Całość uzupełniona jest o szerszy kontekst globalny: Rosja–Ukraina, Izrael–Palestyna, Polska/Europa/świat – tak, aby widz poruszał się po kolejnych warstwach skojarzeń, a wystawa układała się w opowieść budowaną przez następne odsłony. Plakaty można potraktować jednocześnie jako komentarz polityczny, refleksję nad kondycją współczesnej kultury wizualnej oraz grę z widzem, w której znaczenia znanych symboli zostają przesunięte i potraktowane przewrotnie, a ich sens podważa stabilność narracji o pokoju i zagrożeniu. Twórca posługuje się charakterystyczną dla jego prac ironią i zdystansowaną wrażliwością, nie ukrywając krytycznej perspektywy wobec narastających na świecie tendencji faszyzujących, a równolegle analizując eskalację społecznych lęków i przyzwolenie na przemoc symboliczną w debacie publicznej.
Upuszczanie krwi
Ostra, zdecydowana kolorystyka, prostota rysunku i jasny przekaz, czytelna metafora, a czasami paradoks, którego nikt wcześniej nie dostrzegł, i dopiero widząc dzieło Szymona Szymankiewicza, delikwent puknął się w głowę, stwierdzając: „Genialne! Jak to możliwe, że sam na to nie wpadłem?”.
Szymankiewicz przebojem wdarł się do awangardy polskiego plakatu. Nie tylko odświeżył ideę plakatu politycznego, ale rozszerzył ją o nowe aspekty, z prowokacją na czele. Właśnie tak; dla Szymankiewicza nie ma tematów tabu, a wręcz można uznać, że nic nie sprawia mu większej frajdy niż włożenie kija w szprychy tak zwanego koła historii, zwłaszcza gdy toczy się ono w złym kierunku, czy wręcz stacza na dno. Szymankiewicz – można powiedzieć – rozdrapuje rany, i robi to w tym samym celu, co ponad sto lat temu czynił Stefan Żeromski, aby: „nie zabliźniły się błoną podłości”. Co jak co, ale na to Szymankiewicz nie pozwoli. Dodatkowa kwestia, że w polskim i światowym systemie społeczno-politycznym zebrało się mnóstwo złej krwi i aż się prosiło, żeby jej nieco upuścić. To właśnie czyni Szymon Szymankiewicz. (Olgerd Dziechciarz)
Szymon Szymankiewicz (40 l.) – grafik i plakacista, jeden z najbardziej rozpoznawalnych twórców młodego pokolenia. Absolwent i adiunkt Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu, od 2025 roku kierownik Pracowni Plakatu II, którą współprowadzi z prof. Eugeniuszem Skorwiderem. Specjalizuje się w plakacie społeczno-politycznym, operując językiem silnych symboli, skrótu i minimalizmu. Jego prace komentują współczesne napięcia – od przemocy władzy, przez faszyzację dyskursu, po społeczną obojętność wobec wykluczonych. Brał udział w ponad 300 wystawach na całym świecie, m.in. w Toyamie, La Paz, Oświęcimiu, Katowicach, Limie, Erywaniu i Warszawie. Jest laureatem licznych nagród, w tym Złotego Medalu Biennale Plakatu Polskiego (2019), Lahti Poster Prix (2025), Grand Prix Międzynarodowego Biennale Plakatu Teatralnego (2024) oraz pierwszej nagrody Międzynarodowego Biennale Plakatu Społeczno-Politycznego (2020). Stypendysta Ministra Kultury (2019, 2025) i Ministra Nauki (2024). Jego twórczość została udokumentowana w dwóch monografiach: Nur für Polen (2023) oraz Szymon Szymankiewicz. Plakaty (2024). Prace Szymankiewicza tworzą współczesną ikonografię sporów społecznych – celne, syntetyczne, bezkompromisowe.
Plakat do wystawy w GSW BWA w Olkuszu zaprojektowany przez Szymona Szymankiewicza.
